Yazar : admin
Seçim Sloganları, Afişleri ve Şarkıları

Seçim kazandıran afişler

 

Çok partili hayata geçtiğimiz 1946’dan bu yana siyasi partilerin seçmene ulaşmak için en önemli kitle iletişim araçlarından biri afişler oldu. Elbette tek partinin olduğu dönemlerde de afişler vardı; ancak bunlar daha çok halkı oy vermeye davet için hazırlanmışlardı. Gerçek anlamda ilk siyasi afiş, dolayısıyla da seçim sloganı 1946 genel seçimlerinde kullanıldı. Seçime katılan Demokrat Parti’nin hazırlattığı afiş hem partiye 3 seçim kazandırdı, hem de afişte yer alan “Yeter,  söz milletindir” sloganı, siyasi tarihimizin en etkili sloganlarından biri oldu.

İlk başlarda seçim afişlerinde amblem niteliği taşıyan tek sembol CHP’nin altı oku idi. Diğer partiler ise partinin adının baş harflerinden oluşan rumuz kullanıyorlardı. Daha sonraki seçim dönemlerinde parti amblemleri Amerikan afişlerine benzemeye başladı. Yani hayvanların simge olarak kullanılması siyasal yaşantımıza girdi. 1950’li yıllarda seçim afişleri seçimlerin vazgeçilmez duyuru elemanları haline geldi. Ama yaygın kullanımı 1957’yi buldu. Müzikli propaganda ise ilk kez 1965 seçimlerinde Türkiye İşçi Partisi (TİP) tarafından kullanıldı ve sonraki seçimlerde tüm siyasi partilerin etkili propaganda araçlarından biri haline geldi. 1946’daki genel seçimlerden günümüze seçim afişlerini ve siyasi partilere seçim kazandırıp kaybettiren ilginç sloganları sizler için derledik. Bununla birlikte, Dünden Bugüne Türkiye’ nin Yerel Seçimler Tarihi başlıklı yazımızı da okumanızı şiddetle tavsiye ederiz.

1946-1950 seçimleri

Bu seçimlerde, Demokrat Parti’nin, tasarımcı Selçuk Milar’a hazırlattığı ve beden diline yönelik sembolik anlatımın kullanıldığı havaya kalkmış sağ el (Demokrat Parti’nin siyaset yelpazesinin sağında yer almasından dolayı) ve “Yeter, söz milletindir” sloganı çok etkili oldu. Öyle ki, bu slogan sonraki seçimlerde pek çok sağ partiye ilham kaynağı oldu ve ufak değişikliklerle tekrar tekrar kullanıldı. Aynı seçimlerde, Cumhuriyet Halk Partisi’nin afişinde ise altı ok, iki erkekle iki kadın yer aldı. CHP bu afişte, “Atatürk ve İnönü Cumhuriyet Halk Partisi’nin başlarıdır, oylarımızı onların partisine verelim” sloganıyla seçmenden oy istedi. Her iki siyasi parti, 1950 seçimlerinde de aynı afişlerle seçmen karşısına çıktı.

1954 seçimleri

1950 seçimlerinde “Yeter, söz milletindir” sloganını kullanarak başarılı olan Demokrat Parti, 1954’te bu kez “Kalkınan Türkiye senin eserindir, onu yıktırma” sloganını seçti. Adnan Menderes’in fotoğrafının yer aldığı “Büyük Türkiye için desteğinizi istiyorum” afişleri de çok başarılı oldu. Demokrat Parti bir kez daha tek başına iktidara geldi. CHP bu seçimlerde, “Ucuzluk vadettiler, pahalılık getirdiler” sloganını kullanmıştı.

1957 seçimleri

Bu seçimlerde en etkili afişlerden biri CHP’nin kahve ithalatındaki kısıtlamalarına yönelik olandır. “Kahve gitti, adı kaldı yadigar” ve “Ne yazık ki traktörü öküzle çekiyoruz”, “Hırsıza hırsız diyemiyoruz, çünkü ispat hakkı yok” şeklinde sloganların yer aldığı seçim afişleri hazırlayan CHP, bu seçimde ekonomik krize vurgu yapmayı tercih etti. Demokrat Parti ise arka planda “1950” ve “1957” yazan “1950-Geri kalmış bir devlettik, 1957-İleri bir dünya milleti olduk” şeklindeki afişini kullandı. DP’nin kullandığı bir diğer afişte ise CHP döneminde ekonomik krizin daha kötü olduğu vurgusu yapılarak, “Pahalılık var diyorlar. Şekerin kilosunu 5 liraya yedirdiklerini unutma” sloganı yer aldı. Bu seçimlerde, Demokrat Parti’den ayrılarak kurulan Hürriyet Partisi’nin seçim görseli ise “6-7 Eylül olaylarına karşı insan hakları” şeklinde oldu.

1961 seçimleri

27 Mayıs ihtilalinden sonra yapılan ilk seçimlerdir. Bu seçimlerde “Devlet gemisine tecrübeli kaptan-CHP”, “Düşmanlık yok, kardeşlik var”, “Köye, su, yol, ışık, okul, refah” sloganlarını kullanan CHP, az farkla iktidarı almayı başardı. Demokrat Parti’nin devamı olan Yeni Türkiye Partisi (YTP), “Milletin yüzünü güldürmek istiyoruz” ve “Hedef iktisadi zafer” sloganlarının yer aldığı afişleri kullandı.

1965 seçimleri

CHP, bu seçimlerde tüm dünyayı etkileyen petrol krizinden yola çıkarak “Milli Petrol” sloganını kullanırken, Adalet Partisi ise “Su ve yol, ana davalarımızdandır” afişiyle seçmen karşısına çıktı. Bu seçimlerde ilk kez seçmenden oy Türkiye İşçi Partisi (TİP) de “Göz nuru, alın teri” sloganını tercih etti.

1969 seçimleri

Bu seçimlerde CHP “İşsizlik ve Sefalet Bir Kader Değildir”, “Süt Meselesi ve İç Yüzü” ve “Bozuk Düzene Son, Ortanın Solunda Halkın Yolunda” sloganlarının yer aldığı afişleri kullandı. Ancak seçimleri “Hakimiyet milletindir” vurgusu yapan Adalet Partisi’nin kazanmasına engel olamadı.

1973 seçimleri

Bülent Ecevit’li CHP, “Toprak işleyenin, su kullananındır”, “Vurguna, soyguna, sömürüye son” ve “Tekelleri kuşatacağız” sloganlarıyla seçmende büyük heyecan yarattı. Bu seçimde, sağ sol kamplaşmasının yansımalarının siyasi partilerin propagandalarına da yansıdığı görülmektedir. MHP’nin sloganı “Kızıl eşkıyayı MHP ezer” olurken, MSP ise “Denenmiş denenmez. Solcuya-renksize aldanma” sloganının yer aldığı afişleri kullandı. 1973 seçimlerinde ilginç slogan kullanan partilerden bir tanesi de CHP’den ayrılan milletvekillerinin kurduğu Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP) oldu. CGP, “Namuslu, Bilgili, Ciddi, Devlet İdaresi İçin C.G.P.’ye Oy Ver” afişini kullandı.

1977 seçimleri

Bu seçimlerde CHP, arka planının sol tarafında güvercinler sağ tarafında ise tabancalar, ortasında altı ok ile CHP yazısı bulunan bir görsel kullandı ve slogan olarak “Silah Gidecek Barış Gelecek” söylemini tercih etti. MHP’nin sloganı ise “Komşusu Aç İken Tok Yatan Bizden Değildir” şeklindeydi. MSP ise Kıbrıs Barış Harekatı sırasında hükümet ortağı olmasına gönderme yaparak, seçim sloganını “Bu Zafer İnananların Zaferidir” şeklinde belirledi. Adalet Partisi ise seçim görselinde Boğaziçi Köprüsünü kullanarak “Asya’yı Avrupa’ya Bağladık” temasını işledi.

1983 seçimleri

12 Eylül darbesinden sonraki ilk seçimdir. Sadece MGK’nin izin verdiği partiler seçime katılırken, siyaset sahnesine Turgut Özel ile çıkan ANAP seçimin galibi olmayı başarmıştır. ANAP seçimler için “Kaşıkla verip kepçeyle almak”, “Vatandaş, Türkiye’nin çözümlenemeyecek hiçbir sorunu yoktur… Oyunu ANAP’a ver”, “Konut sıkıntısını çözeceğiz” şeklinde afişler kullandı. MDP’nin seçim sloganı ise “Türkiye için evet, dün ne için evet dedikse, bugün de onun için evet”, “Bu devleti kolay kurmadık, bu ülkeyi sokakta bulmadık… MGK’ya Evet” oldu.

1987 seçimleri

Seçimin galibi olan ANAP  “Yarın çağ atlayan Türkiye’nin eteğinden çekmelerine izin vermeyin” şeklinde slogan kullandı. 1987 genel seçimlerine damga vuran slogan ise SHP’nin, “Beş yıl daha bir limon gibi sıkılmaya hayır” sloganı oldu. Her ne kadar SHP seçimleri kazanamasa da, bu slogan sayesinde 1989 yerel seçimlerinde büyük başarı elde etti.

1991 seçimleri

Bu seçimlerde ANAP’ın en önemli seçim sloganı “Türkiye’de hızlı gelişmenin devamı için siyasi istikrar şartsa….Mesut Yılmaz” oldu. DYP ise hazırlattığı afişlerde ilginç bir vaatte bulunarak “Türkiye’de ilk kez DYP iktidarı ile zam değil indirim yapılacak” sözünü verdi. SHP ise sol oyları bir araya toplamaya çalışarak, “Türkiye için, sosyal demokratlar için yol ayrımı” sloganını kullandı. Refah Partisi “Refahın adil ekonomi düzeninde enflasyon yok”, DSP ise “Ulusal birlik için evetler Güvercine” sloganlarını tercih eti. Bu seçimde hiçbir parti tek başına hükümet kurmak için gerekliği çoğunluğu sağlayamadı ve Süleyman Demirel’in Başbakanlığında koalisyon hükümeti oluşturulmuştur.

1995 seçimleri

Türkiye’nin ilk kadın başbakanı Tansu Çiller’in, DYP ile siyaset sahnesine çıktığı seçimlerdir. Bu seçimlerde DYP “Yarınlarımız için ya karanlık… DYP’ye verilen her oy karanlığı kovacaktır” sloganını kullandı. RP’nin seçim sloganı, “Terör yarası Refah’la sarılacak” olurken, DSP “Ulusal birliğin, inançlara saygılı laikliğin, hakça bir düzenin ve güçlü bir Türkiye’nin güvencesi DSP” sloganını tercih etti. Bu seçimlere damga vuran ise ANAP’ın “Enflasyonu %150’lere çıkartanları süpür gitsin” şeklindeki sloganı oldu. Seçimin galibi RP, tek başına hükümet kuracak çoğunluğa sahip olmadığından DYP-ANAP dönüşümlü başkanlıkta anlaşarak koalisyon kurdu.

1999 seçimleri

Seçim öncesinde DSP’nin en önemli sloganı “Hakça Düzen İçin Demokratik Solda Köylü İşçi Girişimci El Ele” şeklindeyken, MHP’nin sloganı “İddiamız Büyüktür ve Talip Olduğumuz Sorumluluğun Farkındayız. Çünkü Hedefimiz, Lider Ülke Türkiye’dir” şeklindeydi. MHP’nin diğer sloganı; “Ürkek Değil, Erkek” şeklindeydi. MHP bu sloganı ile FP’nin 28 Şubat sürecindeki başarısızlığına gönderme yaparak, seçmeni FP’nin yapamadığını kendisinin yapacağına inandırmayı amaçlamıştı. FP’nin sloganı ise, “Fazilet’e Verilmeyen Her Oy, Yolsuzluk, Haksızlık, Baskı, Rüşvet, Hayat Pahalılığı Olarak Geri Dönebilir!” şeklindeydi. DYP, “Devletle Milleti Barıştıracağız” şeklinde bir slogan kullanmayı uygun görmüştü. ANAP ise, “Yarın Kullanacağınız Oy 1 Gün İçin Değil, 5 Yıl İçindir” şeklindeydi.

2002 seçimleri

AK Parti’yi iktidara taşıyan seçimlerde, partinin en önemli sloganı “Adalet için, kalkınma için, istikrar için, Türkiye için, tek başına iş başına” oldu. AK Parti’nin hemen hemen tüm görsellerinde o dönemde siyasi yasaklı olan Recep Tayyip Erdoğan’ın resmi yer aldi.CHP’nin seçim görselinde ise “Ocağınıza incir ağacı dikilmesin, gizli saklısı olan değil, dürüst olan kazansın”, “Çekil aradan, din de bizim devlet de bizim millet de bizim” ve Atatürk’ün “Benim iki eserim vardır: Biri Türkiye Cumhuriyeti diğeri Cumhuriyet Halk Partisi’dir” sözü kullanıldı.

2007 seçimleri

Bu seçimde, en dikkat çekici afiş, AK Parti’nin “Milletin adamları” sloganıyla hazırladığı görsel olmuştur. Görselde, Tayyip Erdoğan öncesindeki iki merkez sağ lider olan Adnan Menderes ve Turgut Özal ile birlikte Tayyip Erdoğan’ın resmi yer alıyordu. 2007 yılında AK Parti’nin diğer en önemli seçim sloganı “Durmak yok, yola devam” ve “Yeter karar milletindir” oldu. CHP ise ”Cumhuriyet kazanacak! Halk kazanacak!”, “CHP iktidarında halkı ezdirmeyeceğiz. Ülkemizi soydurmayacağız, devletimizi böldürmeyeceğiz” sloganlarını kullandı. İkinci sloganın görselinde Başbakan Erdoğan’ın resminin bir gemi içinde yer alarak yolsuzluk söylentilerine gönderme yapılması şikayet konusu olmuş fakat YSK görselin kullanılmasına izin vermiştir. MHP ise seçim görselinde “Devletin başına Devlet gelecek”, “60. Hükümet Milliyet Hareket”, “Umudunuzu yitirmeyin MHP geliyor” sloganları ile yarışta yer aldı.

2011 seçimleri

AK Parti, “Büyük Millet, Büyük Güç, Hedef 2023” ve “Durmak yok, yola devam” sloganlarını kullandı. CHP ise sloganı dikkat çekti. CHP’nin ise temel sloganları, “Özgürlüğün ve umudun ülkesi herkesin Türkiye’si” ve “Herkes için CHP” oldu. MHP ise seçimlerde “Ses ver Türkiye” sloganıyla yarıştı.

2015 seçimleri

Aynı yıl içinde iki seçim gerçekleştirilmiştir. 7 Haziran genel seçimlerinde “İstikrara oy verin” diyen AK Parti, 1 Kasım erken genel seçimlerde “İlk günkü aşkla” ve “Haydi Bismillah” sloganlarıyla oy istedi.  7 Haziran’da “Milletçe alkışlıyoruz” sloganını kullanan CHP, 1 Kasım’da “Önce Türkiye” dedi. İlk seçimde “Bizimle yürü Türkiye” sloganını tercih eden MHP,  1 Kasım’da “Ülkenin geleceğine oy ver” diyerek meydanlara indi.

 

Seçim Şarkıları

Müzikli propaganda ilk kez 1965 yılında Türkiye İşçi Partisi tarafından kullanıldı. TİP, bu seçimlerde Tülay German’ın “Yarının Şarkısı”nı seçim meydanlarından dinletti. Hafızalara kazınan ilk seçim şarkısı ise  1973 yılındaki yerel seçimlerde CHP tarafından kullanıldı. Bülent Ecevit’in CHP’si meydanlarda o dönemin ünlü şarkıcılarından Şenay’ın seslendirdiği “Hayat bayram olsa” ve “Sev kardeşim” şarkılarıyla seçmenin gönlünü almayı başardı.  1977 yerel seçimlerinde ise iki büyük parti, iki plakla yarıştı. Ünol Büyükgönenç CHP için doldurduğu “Yeni bir Türkiye” şarkısı ile Öztürk Serengil’in AP için doldurduğu “Milliyetçi zühtü” şarkısı. En çok akılda kalan seçim şarkılarından biri 1983 seçimlerinde parti ambleminde arı bulunan ANAP’ın kullandığı “Arım balım peteğim” oldu. ANAP, 1991 yılında Mesut Yılmaz liderliğinde katıldığı seçimlerde ise Sezen Aksu’dan “Hadi Bakalım” ve Yonca Evcimik’ten “Abone” şarkısını seçti. DYP, 1995 seçimlerinde İzel’in “Biz beraberiz” şarkısı ile seçmenden oy istedi. Mustafa Sandal’ın “Bu kız beni görmeli” şarkısı da DYP lideri Tansu Çiller’e uyarlanarak, akılda kalan seçim şarkılarından biri oldu. 1995 seçimlerinden birinci parti olarak çıkan Refah Partisi’nin şarkısı “Refah’ın Vakti geldi” de unutulmayan seçim müzikleri arasına girdi. 2002’de Genç Parti lideri Cem Uzan “Hastayız sana Cem Uzan” isimli 9/8’lik roman havasıyla vatandaştan oy istedi. AK Parti ise “Beraber yürüdük biz bu yollarda” şarkısının yanı sıra 2011’de “Haydi bir daha”, 2014’te “Dombıra” şarkılarını seçim müziği olarak kullandı.

 

zvr
Bu yazıyı değerlendirin

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir