Yazar : admin
Cemal Süreya

Edebiyatın en güçlü isimlerinden Cemal Süreya ‘yı ölüm yıl dönümünde en güzel şekilde anmak ve hatırlamak için nostalji kokan bir yazı yazmanın zamanı gelmişti. Ülkemiz edebiyatına yaptığı katkılar ve kitapları ile öldükten çok sonra dahi minnetle hatırlanan bir üstâd Cemal Süreya.

Cemal Süreya Kimdir?

Cemalettin Seber veya bilinen adıyla Cemal Süreya (1931, Erzincan – 9 Ocak 1990, İstanbul); Türk şair, yazar ve çevirmendir. Türk şiirinde modernist bir hareket olan İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden olmuştur kendisi. İlk şiir deneyimlerini ortaokulda eskizlerle, lisede aruzla yapsa da onun asıl şiir çalışmaları üniversite yıllarında başlar. Üvercinka (1958), Göçebe(1965), Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973), Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988), Güz Bitigi (1988) ve Sevda Sözleri (1990) isimlerindeki şiir kitaplarının yanı sıra deneme, eleştiri, günlük, antoloji de kaleminde yer bulmuştur. En çok kaleme aldığı konular; aşk, kadın, yalnızlık, sosyal ve siyasal eleştiriler, ölüm, tanrı düşüncesi, portreler ve manzum poetikadır. Ayrıca Fransızca’ dan kırka yakın kitabı Türkçe’ ye çevirmiştir. Onüç Günün Mektupları (1990) dışında hiçbir yazısı veya şiiri, dergi ve gazetede yayımlanmadan kitaba dönüşmemiştir. Sosyalist bir dünya görüşüne sahip olan Süreya, Papirüs dergisini çıkarmış ve bu dergide edebî görüşlerini açıklamasının yanı sıra dergiyi, bir aydın olarak da fikirlerini ortaya koymak için bir araç olarak kullanmıştır.

Dersim isyanı ile Erzincan’ a Gidişi

1937 – 38 yıllarında başlayan Dersim  İsyanı nedeniyle Erzincan’dan Bilecik’e göç etmek zorunda kalan Süreya, devlet memurluğu görevindeydi. Hayatı boyunca toplam dört defa evlenen Süreya, bunların dışında “Üvercinka” adını verdiği kişi ve Tomris Uyar dâhil olmak üzere çeşitli ilişkiler yaşamıştır. Sanat hayatı boyunca çeşitli mahlaslar kullanmış ve çocukken kendine verdiği “Cemal Süreyya” adını kullanırken girdiği bir iddia sonucu adındaki “y” harflerinden birini atmıştır. 9 Ocak 1990′ da, girdiği şeker koması sonucu vefat etmiş ve 10 Ocak’ ta Şişli Camii’ nde kılınan öğle namazından sonra Kulaksız Mezarlığı’ nda toprağa verilmiştir.

Yazdığı kitaplarla 1959′ da Yeditepe Şiir Armağanı (Üvercinka), 1966′ da Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü (Göçebe) ve 1988′ de Necatigil Şiir Ödülü (Sıcak Nal ile Güz Bitigi) kazanmıştır. Kitap-lık dergisinin Türkiye’nin kuruluşunun 75. yıldönümü sebebiyle 1998′ de hazırladığı “75 Yılda 75 Kitap listesi” nde iki kitabıyla (Üvercinka ve Sevda Sözleri) yer almıştır. Ayrıca çocuklar için ele aldığı yazılardan oluşan ve daha sonradan kitaplaştırılan Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 100 temel eser listesinde 30. sırada yer almıştır. 1991’den itibaren Cemal Süreya Kültür ve Sanat Derneği tarafından Cemal Süreya Şiir Ödülü verilmektedir.

 

Cemal Süreya’ nın Eserleri

Şiir
  • Üvercinka (1958)
  • Göçebe (1965)
  • Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973)
  • Uçurumda Açan (1984; Sevda Sözleri içinde)
  • Sıcak Nal (1988)
  • Güz Bitigi (1988)
  • Sevda Sözleri (1990; Bütün Şiirleri)
Düzyazı
  • Şapkam Dolu Çiçekle (1976)
  • Günübirlikler (1982)
  • Onüç Günün Mektupları (1990)
  • Günler (1991)
  • 99 Yüz İzdüşümler/Söz Senaryosu (1991)
  • Aydınlık Yazıları/Paçal (1992)
  • Oluşum’da Cemal Süreya (1992)
  • Folklor Şiire Düşman (1992)
  • Papirüs’ten Başyazılar (1992)
  • Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi (1993)
zvr
Bu yazıyı değerlendirin

Yorumlar

    comments user

    Alex

    Çok güzel bir makale konusu gerçekten, emeği geçenlere çok teşekkürler..

    Cevapla

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir